سرگرم آموزی

سرگرم آموزی

بسم الله الرحمن الرحیم

توجه به سرگرمی و تلاش و برنامه ریزی برای ارضای این نیاز اصیل و مشترک انسان، قدمتی به طول تاریخ دارد. از طرفی در جهان امروزی رسانه ها و وسایل ارتباط جمعی مهمترین ابزار تفریح و سرگرمی انسان محسوب می شوند.

و از طرفی اهمیت وظیفه ی آموزشی وسایل ارتباطی در جوامع معاصر، به حدی است که بعضی از جامعه شناسان برای مطبوعات، رادیو، تلویزیون، سینما و بازی نقش آموزش موازی یا آموزش دائمی و آکادمیک قائل هستند. جامعه شناسان معتقدند که وسایل ارتباطی با پخش اطلاعات و معلومات جدیدی، به موازات کوشش معلمان و اساتید، وظیفه ی آموزشی خود را انجام داده و دانستنی های علمی، فرهنگی و اجتماعی دانش آموزان و دانشجویان را تکمیل می کنند.

در مقام بیان پیشینه تاریخی سرگرم آموزی باید اینچنین گفت که، این مقوله در فرهنگ و ادب دینی و بومی ما ریشه ی هزاران ساله داشته و تکنیک های آن در قرآن کریم، مثنوی معنوی، گلستان سعدی و … قابل استخراج است. ایرانیان مسلمان نیز از دیرباز، در به کارگیری ابزار سرگرمی برای انتقال مفاهیم آموزشی در قالب سبک رسانه ای مطلوب زمان خودشان، که شامل شعر و داستان های حکیمانه بوده است، سابقه ی درخشانی داشته اند. داستان های مثنوی معنوی و حماسه های شاهنامه فردوسی نمونه هایی از این گذشته ی افتخار آمیز است. این شیوه ی انتقال پیام با رساندن مخاطب به لذت دورنی و اقناع او به حدی موثر بوده که با گذشت زمان و تکرار این پیام ها در میان نسل های مختلف، سبک های زندگی بر اساس این آموزه ها شکل گرفته است.

با وجود توجه زیاد جوامع غربی به عنوان «edutainment» در پژوهش های علمی خود، متاسفانه باید گفت که این مقوله در ایران زیاد شناخته نیست و تعریف های زیادی برای این عنوان مطرح شده است، اما اگر بخواهیم سرگرم آموزی را تعریف کنیم باید اینگونه بگوییم که، سرگرم آموزی فرآیندی هدف دار است، به جهت طراحی و پیاده سازی یک پیام رسانه ای که به هر دو جنبه ی سرگرمی و آموزش می پردازد، و هدف آن افزایش مخاطبان، ایجاد نگرش مطلوب در آنها و تغییر رفتار ایشان می باشد.

سرگرم آموزی را ما از کودکی در انیمیشن های زمان کودکیمان می دیدم، و از سرگرمی دیجیتالی خود آموزش هایی نیز به خاطر داریم. شخصیت معروف بانی خرگوشه، در جنگ جهانی برای سربازان آمریکایی در سری انیمیشن های خود آموزش های نظامی را یادآوری و آموزش می داد. آموزش به وسیله سرگرمی از شعر و داستان شروع شد و در زمانی نه چندان دور به انیمیشن و فیلم ها رسید اما امروزه انیمیشن های قدیمی جای خود را به انیمیشن های قوی و باکیفیت امروزی داده اند و از طرفی بازی های دیجیتالی توانسته اند گوی سبقت را از انیمیشن ها در این مقوله بروبایند و در صف اولین ابزارهای دیجیتالی سرگرم آموزی دنیا قرار بگیرند.

اگر بخواهیم به صورت خلاصه و کاملا عامیانه سرگرم آموزی را برای شما همراهان معرفی کنیم باید اینگونه بگویم که، سرگرم آموزی یعنی فرآیند هدفمندی از خلق یک سرگرمی در راستای آموزش به مخاطبین، که مهمترین هدف و آرمان خود را آموزش به دور از خستگی های معمول به مخاطبین خود می داند.

می توان برای سرگرم آموزی ویژگی های زیر را یاد کنیم:

  1. در این فرآیند ایجاد انگیزه مهم تر از یادگیری است.
  2. استفاده از فناوری های مختلف به منظور آموزش بهتر
  3. تلاش برای جلب و جذب توجه حداکثری مخاطب
  4. درگیر کردن عواطف مخاطب در فرآیند سرگرم آموزی
  5. سرگرم آموزی یک رابطه تعاملی است
  6. سرگرم آموزی تنها مخصوص کودکان نیست.
  7. سرگرمی به عنوان یک ابزار برای آموزش بهتر است
  8. کمک به بهتر منتقل شدن پیام با درگیر کردن هرچه بیشتر مخاطب
  9. داشتن یک پیام کاملا هدفمند
  10. ایجاد تغییر در نگرش و رفتار مخاطب
  11. هدفمند بودن فرآیند سرگرم آموزی

اگر به این موضوع علاقه مند شدید، می توانید به مقاله آقای کمیل سوهانی و دکتر سید بشیر حسینی با عنوان «پیشینه، گستره، عناصر و مفهوم سرگرم آموزی به عنوان یک راهبرد ارتباطی» در فصلنامه رادیو تلویزیون، شماره 24 مراجعه کنید.

بخش هایی از مطلب فوق نیز از این مقاله اخذ شده است.

افکارتان را با ما در میان بگذارید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد! تمامی موارد الزامی با * نشانه گزاری شده اند.